Türkiye’de kişi başına kırmızı et tüketimi 16,6 kilo ile dünya ortalamasının gerisinde kalırken, beyaz et bile artık alışveriş sepetlerine girmekte zorlanıyor. Tarım uzmanları, besicilerin desteklenmediği sürece hayvancılığın daha derin bir krize sürükleneceğini vurguluyor. Öte yandan, aşevlerinden yardım alanların sayısı bir yılda %87 artarak 65 bini aşarken, her altı kişiden biri düzenli sosyal yardıma muhtaç.
Türkiye’de artan fiyatlar kırmızı et tüketimini giderek daha da zorlaştırırken, ithalat politikalarına rağmen fiyatların düşmemesi vatandaşın sofrasındaki et miktarını her geçen gün azaltıyor. Kilosu asgari ücretlinin günlük geliriyle yarışan kırmızı etin ikamesi olan beyaz et bile artık tüketicilerin alışveriş sepetlerine girmekte zorlanıyor.
TÜRKİYE, KÜRESEL ET TÜKETİMİNİN GERİSİNDE KALDI
OECD-FAO Tarım Görünümü 2024-2033 raporuna göre, Türkiye’de kişi başına kırmızı et tüketimi yıllık 16,6 kilo seviyesinde bulunuyor. Bu oran;OECD ülkelerinde 34,8 kilo,
Avrupa'da 34,5 kilo,
Dünya genelinde ise 18,1 kilo olarak hesaplandı.
Ekonomim'in haberine göre, benzer bir tablo beyaz et tüketiminde de ortaya çıktı. OECD ülkelerinde kişi başına 21,8 kilo, Avrupa’da 17,1 kilo, dünya genelinde 10,1 kilo beyaz et tüketilirken, Türkiye'deki tüketim yalnızca 11,6 kilo seviyesinde kaldı.
"İTHALATA RAĞMEN ET SOFRALARA ULAŞAMIYOR"
Tarım Yazarı Gazi Kutlu, Türkiye’nin son 16 yıldır canlı hayvan ve et ithalatı yapmasına rağmen vatandaşın sofrasına yeterli miktarda et koyamadığını vurguladı.
"İthalata rağmen hayvan varlığında artış görülmüyor. Daha da çarpıcı olan ise, savaşın devam ettiği Ukrayna’da kişi başına kırmızı et tüketimi 17,4 kilo, Rusya’da ise 31,9 kilo. Türkiye, giderek ithalata bağımlı hale gelirken, halkın kırmızı ete erişimi zorlaşıyor. Bu da hayvancılık sektörünün artan maliyetler nedeniyle daraldığını gösteriyor.” dedi.
FİYATLAR BİN LİRAYA ULAŞABİLİR
Hayvancılığın yeterince desteklenmediğini belirten Kutlu, üretim artırılmadıkça vatandaşın uygun fiyatlı ete ulaşamayacağını söyledi.
"Turizm sezonunun başlaması ve yem maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte kırmızı etin kilosunun bin lirayı bulması muhtemel. Hükümetin tüm baskılama çabalarına rağmen son 8 aydır fiyatlar artmaya devam ediyor. Ancak çözüm olarak yine ithalat gösteriliyor." ifadelerini kullandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın et ithalatının 2028 yılında sona ereceği yönündeki açıklamalarına da değinen Kutlu, mevcut politikalarla bu bağımlılığın 2030’dan önce bitmesinin mümkün görünmediğini belirtti.
"İthalat sona erdiğinde sofralarda daha fazla et olacağı yanılgısına kapılmamak gerekiyor. Sorunun temelinde üretim ve destek politikalarındaki eksiklik yatıyor. Besiciler desteklenmediği sürece, Türkiye’nin hayvancılığı daha da derin bir krize sürüklenecek." dedi.
YOKSULLUK DERİNLEŞİYOR: AŞEVİNDEN YARDIM ALANLARIN SAYISI %87 ARTTI
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye'de aşevlerinden yardım alanların sayısının 2024 itibarıyla %87 arttığını açıkladı.
"2024 yılında aşevinden yemek alan kişi sayısı 65 bin 414’e ulaştı. Sosyal yardıma muhtaç kesim her geçen gün büyüyor. 85 milyonluk nüfusun yüzde 16’sı düzenli sosyal yardıma ihtiyaç duyuyor." dedi.
Ayrıca 2014 yılında 2,2 milyon haneye sosyal yardım yapılırken, bu rakam 2024 itibarıyla 14 milyon kişiye ulaştı.
"Ülkemizde yoksulluk artıyor. Artık sosyal yardımlar bile yetersiz kalmaya başladı. Her altı kişiden biri düzenli sosyal yardıma muhtaç durumda." ifadelerini kullanan Gürer, ekonomik politikaların dar gelirli kesimleri daha da zor duruma soktuğunu belirtti.
TÜRKİYE’DE ET LÜKS HALE GELİYOR
Uzmanlar, artan fiyatlar ve ithalata bağımlılığın uzun vadede Türkiye’de hayvancılığı sürdürülemez hale getirdiğini belirtiyor. Hayvancılığa yönelik yeterli destek sağlanmadığı sürece, et fiyatlarının artmaya devam edeceği ve vatandaşın sofrasında kırmızı etin giderek daha az yer bulacağı öngörülüyor.
