SAĞ­LIK MÜ­DÜ­RÜ İNAN KO­LO­REK­TAL KAN­SE­RE DİKKAT ÇEKTİ

DÜN­YA­DA VE ÜLKEMİZDE YAY­GIN GÖ­RÜ­LEN BİR KAN­SER TÜRÜ
Dr. İnan açık­la­ma­sın­da ko­lo­rek­tal kan­ser tü­rü­nün dün­ya­da ve ül­ke­miz­de yay­gın gö­rü­len bir kan­ser tür­le­ri ara­sın­da yer al­dı­ğı­nı be­lir­te­rek, “Mart ayı “Ko­lo­rek­tal Kan­ser Far­kın­da­lık Ayı” ola­rak, kan­ser far­kın­da­lı­ğı­nı ar­tır­mak, ko­lo­rek­tal kan­ser ta­ra­ma­sı­nın öne­mi­ni vur­gu­la­mak ve ko­lo­rek­tal kan­ser­le­re ya­ka­lan­ma ris­ki­ni azal­ta­bi­lecek sağ­lık­lı yaşam tarzı alış­kan­lık­la­rı­nın ka­za­nıl­ma­sı­nı sağ­la­mak ama­cıy­la çe­şit­li fa­ali­yet­ler ger­çek­leş­ti­ril­mek­te­dir. Ko­lo­rek­tal kan­ser­ler dün­ya­da ve ül­ke­miz­de yay­gın gö­rü­len kan­ser tür­le­ri ara­sın­da yer al­mak­ta­dır. Ül­ke­miz­de ko­lo­rek­tal kan­ser hem er­kek­ler­de hem de ka­dın­lar­da en sık gö­rü­len 3. kan­ser tü­rü­dür” dedi.

40-50 YAŞ­TAN SONRA GÖ­RÜL­ME SIK­LI­ĞI ART­MA­YA BAŞ­LI­YOR
Niğde İl Sağ­lık Mü­dü­rü Dr. Öğr. Üyesi Doğan Ba­ha­dır İnan, 40 yaşın al­tın­da ko­lo­rek­tal kan­se­rin na­dir­ken, 40-50 yaş­tan sonra gö­rül­me sık­lı­ğı­nın art­ma­ya baş­la­dı­ğı­nı be­lir­te­rek, “40 yaşın al­tın­da ko­lo­rek­tal kan­ser na­dir­ken, 40-50 yaş­tan sonra gö­rül­me sık­lı­ğı art­ma­ya baş­la­mak­ta­dır. Ko­lo­rek­tal kan­ser va­ka­la­rı­nın %85’i 50 yaş ve üze­rin­de­dir.
Kalın ba­ğır­sa­ğın polip ve kan­ser­le­ri çoğu kez bü­yü­ye­ne kadar be­lir­ti ver­mez­ler. Ta­ra­ma prog­ram­la­rı ile henüz kan­se­re dö­nüş­me­miş po­lip­le­ri ve erken dönem lo­ka­li­ze kan­ser­le­ri sap­ta­mak ve te­da­vi etmek müm­kün­dür. Erken ev­re­de teş­his edil­di­ğin­de büyük öl­çü­de te­da­vi edi­le­bi­lir bir has­ta­lık olan ko­lo­rek­tal kan­ser­ler, ta­ra­ma prog­ram­la­rı­nın uy­gu­lan­ma­sı ile söz ko­nu­su has­ta­lı­ğın gö­rül­me sık­lı­ğı ve ölüm oranı üze­rin­de çok olum­lu ka­za­nım­lar sağ­lan­dı­ğı ya­pı­lan bir­çok ça­lış­ma ile or­ta­ya kon­muş­tur.
Ül­ke­miz­de ko­lo­rek­tal kan­ser ta­ra­ma­sı ulu­sal stan­dart­la­rı be­lir­le­ne­rek uy­gu­la­ma­ya ko­nul­muş­tur. 50-70 yaş ara­sın­da­ki kadın ve erkek nü­fu­sa top­lum sağ­lı­ğı mer­kez­le­ri (TSM), kan­ser erken teş­his, ta­ra­ma ve eği­tim mer­kez­le­ri (KETEM), sağ­lık­lı hayat mer­kez­le­ri (SHM) ve aile sağ­lı­ğı mer­kez­le­ri (ASM)’nde ga­ita­da gizli kan kiti yar­dı­mıy­la hızlı, pra­tik ve gü­ve­ni­lir bir şe­kil­de 2 yılda bir üc­ret­siz ola­rak ta­ra­ma ya­pıl­mak­ta­dır. Ta­ra­ma kap­sa­mın­da bu yaş gru­bun­da­ki ki­şi­le­re ay­rı­ca 10 yılda bir ko­lo­nos­ko­pi ya­pıl­ma­sı öne­ril­mek­te­dir. Ta­ra­ma so­nu­cun­da ga­ita­da gizli kan testi (GGKT) po­zi­tif olan ki­şi­ler ileri tet­kik ama­cıy­la ikin­ci/üçün­cü ba­sa­mak sağ­lık ku­ru­luş­la­rı­na yön­len­di­ril­mek­te­dir.
Ko­lo­rek­tal kan­ser, tü­mö­rün bu­lun­du­ğu ba­ğır­sak böl­ge­si­ne göre fark­lı be­lir­ti­ler gös­te­re­bi­lir fakat hiç­bir be­lir­ti ver­me­den de olu­şa­bi­lir. Be­lir­ti gös­ter­me­si du­ru­mun­da bu­lun­du­ğu böl­ge­ye göre fark­lı şi­ka­yet­le­re sebep olur. Be­lir­ti­le­rin silik ol­ma­sı, sinsi iler­le­yi­şi se­be­biy­le ta­ra­ma prog­ram­la­rı özel­lik­le önem arz eder” dedi.

KO­LO­REK­TAL KAN­SER­LER­DEN KO­RUN­MA
Ko­lo­rek­tal Kan­ser­ler­den Ko­run­ma St­ra­te­ji­le­ri ile il­gi­li söz­le­ri­ne devam eden İl Sağ­lık Mü­dü­rü Dr. İnan, “Ko­lo­rek­tal kan­ser­le­ri ön­le­mek için atıl­ma­sı ge­re­ken en önem­li adım­lar­dan biri ta­ra­ma prog­ra­mı ol­mak­la bir­lik­te, sağ­lık­lı yaşam dav­ra­nış­la­rı­nı uy­gu­la­mak da diğer bir­çok kan­ser­den ol­du­ğu gibi ko­lo­rek­tal kan­ser­ler­den ko­run­ma­da önem­li­dir.
Sağ­lık­lı ki­lo­da olmak ve bunu sür­dür­mek, Kır­mı­zı ve iş­len­miş et tü­ke­ti­mi­ni sı­nır­lan­dır­mak ve daha fazla taze sebze, meyve ve tam tahıl ürünü tü­ket­mek. Posa içe­ri­ği yük­sek be­sin­le­rin tü­ke­ti­mi­ni ar­tır­mak. (Posa içe­ri­ği en yük­sek be­sin­ler sı­ra­sıy­la; kuru bak­la­gil­ler, ta­hıl­lar ve seb­ze-mey­ve­ler­dir.) Günde 30-60 da­ki­ka orta dü­zey­de fi­zik­sel ak­ti­vi­te yap­mak (tem­po­lu yü­rü­yüş, bi­sik­le­te bin­mek gibi) Si­ga­ra ve alkol kul­lan­ma­mak. Ko­lo­rek­tal Kan­ser­ler­den Ko­run­mak Sizin Eli­niz­de; Sağ­lık­lı bes­le­nin, Eg­zer­siz yapın, Ta­ra­ma Test­le­ri­ni­zi İhmal Et­me­yin” ifa­de­le­ri­ni kul­lan­dı. (HABER MER­KEZİ)