NİĞDE'NİN İLK FABRİKASIYDI, YERİNDE ŞİMDİ YELLER ESİYOR

1957 yılında, Niğdeli müteşebbisler Hamamcı Hacı Ahmet Efendi, Kazım Başaran, Daniş Efendi, Hasan Varol ve Faik Varol'un vizyonuyla Niğde'nin ilk özel sektör sanayi yatırımı olarak kurulan İplik Fabrikası, bugün artık yerinde yeller esen bir anıdan ibaret. Kayseri Yolu kenarında büyük umutlarla hayata geçirilen fabrika, bir zamanlar Niğde için önemli bir dönüm noktası olmuştu.

Girişimin öncülerinden Faik Varol'un İtalya'dan getirdiği teknoloji ve İtalyan Mühendis Pilepani'nin katkılarıyla kurulan fabrika, ilk olarak iplik üretimine başlamış, ardından Amerikan bezi üretimiyle Niğde ekonomisinde önemli bir yer edinmişti. Uzun yıllar boyunca bölgeye istihdam sağlayan ve ekonomik canlılık katan bu tesis, 1964 yılında fabrika müdürlüğünü üstlenen Hüseyin İncioğlu'nun 1965 sonuna kadar kapasiteyi 10.000 iğe çıkarma hedefiyle büyüme potansiyelini gözler önüne sermişti.

Faik Varol'un kızı Sabahat Varol Insel, babasının bu öncü girişimini geçmişte şu sözlerle anlatmıştı: “Merhum babam Faik Vedat Varol, 1957 yılında Niğde eşrafından on iki ortaklı bir şirketin kurucu ortağı ve genel müdürü olarak 2000 iğlik İplik ve Dokuma Fabrikası'nı açmış ve ilk sanayi yatırımı olan bu cesur projesini hayata geçirmiştir. Aynı sene içinde fabrika yönetimi tarafından İtalya'ya gönderilerek tekstil eğitimi almış, bilgilerini Niğde İplik ve Dokuma Fabrikası'nda uygulamaya koymuş, vardiya sistemiyle tam zamanlı çalışan fabrikanın üretimini başlatmıştır.”

Insel, fabrikanın sadece bir üretim tesisi olmanın ötesinde, Niğde için bir dönüm noktası olduğunu vurgulamış ve "Bu cesur girişim, 1950'li yıllarda neredeyse unutulmuş bir vilayet olan Niğde için, sanayide ilk atılım, tekstilde ilk adım olmuştur. Fabrika başlangıçta 2000 iğ ile sadece iplik üretirken, kısa zamanda gelişerek 4000 iğlik kapasiteye ulaşmış ve 'Amerikan Bezi' dediğimiz dokumaya geçmiştir. Fabrika işçilerini taşıyan ilk servis aracı uygulaması, masa tenisi gibi sosyal etkinlikler o dönemin Niğde'si için modernleşmenin ilk adımları olmuştur. Niğde bu ilk sanayi girişimiyle sosyal ve ekonomik anlamda hayli yol almış, pek çok aile buradan ekmeğini kazanmıştır" ifadelerini kullanmıştı.

Ancak, 1960 darbesi sonrası yaşanan ekonomik sıkıntılar, fabrikanın büyüme sürecini sekteye uğrattı. Hammadde ve pazar sorunları nedeniyle üretimde düşüş yaşandı ve fabrika kısa bir süre sonra el değiştirmek zorunda kaldı. Bu durum, kuruluş yıllarındaki heyecanın ve büyük hedeflerin gerçekleşmesine mani oldu.

Geçtiğimiz aylarda ise, bir zamanların Niğde'nin gururu olan fabrika binası yıkılarak arsa haline geldi. Niğde'nin ilk sanayi yatırımının sessiz tanığı olan bu yapıdan geriye artık sadece anılar kaldı.

Sabahat Varol Insel'in "Babamla birlikte Niğde'mize emeği geçen tüm kurucularını rahmetle anıyorum," sözleri, o dönemin vizyon sahibi insanlarına duyulan saygıyı bir kez daha hatırlatıyor.