Raporda, Avrupa’daki bazı ülkelerde uygulanan modele benzer şekilde 13 yaş altına akıllı telefon yasağı önerisi gündeme getirilirken, çocukların dijital güvenlik konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı vurgulandı.
Araştırmalara göre Türkiye’de gençlerin dörtte biri son yıllarda siber zorbalık yaptı, lise öğrencilerinin yüzde 16’sı ise siber zorbalığa maruz kaldı.
GENİŞ KATILIMLI ARAŞTIRMA ÇARPIÇI GERÇEKLERİ ORTAYA KOYDU
Habertürk’ün aktardığı bilgilere göre; çocukların internet alışkanlıkları ve ebeveyn tutumlarını inceleyen araştırma 2021’de 1.111 öğrenci ve 1.111 ebeveynle başladı, 2022’de 81 ilde toplam 10 bin 475 öğrenci ve 10 bin 475 ebeveyn ile genişletildi.
2023’te yayımlanan rapor, çocukların internet güvenliği ve gizliliği konusunda yeterli becerilere sahip olmadığını ortaya koydu.
En dikkat çeken bulgular arasında: Çocukların istenmeyen e-postaları, pop-up reklamları ve zararlı içerikleri engellemede zorlandığı, Karşılaştıkları dijital sorunlarda en çok annelerinden ve arkadaşlarından yardım aldığı, Öğretmenlere başvuru oranının oldukça düşük kaldığı yer aldı.
BTK’DAN YAYGIN GÜVENLİ İNTERNET EĞİTİMLERİ
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), bilinçli internet kullanımı konusunda hem çevrimiçi hem yüz yüze eğitimler düzenlemeyi sürdürüyor.
2024 yılında 120 eğitimde yaklaşık 23 bin öğrenci, öğretmen ve ebeveyne ulaşıldı.
2017’den bu yana verilen eğitimlerle 210 binden fazla kişiye internet güvenliği, kişisel verilerin korunması, siber zorbalık ve teknoloji bağımlılığı gibi konularda farkındalık kazandırıldı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliğiyle kadın konukevlerinde ve çeşitli programlarda da Dijital Şiddet ve Siber Zorbalık Seminerleri düzenlendi.
13 YAŞ ALTINA TELEFON YASAĞI MASADA
TBMM Komisyonu'nun ön raporunda, çocukların dijital platformlarda maruz kaldığı zorbalığın sadece akranlar tarafından değil, aynı zamanda algoritmalar, reklamlar ve yönlendirmeler üzerinden de gerçekleştiği belirtildi. Bu nedenle dijital alanların düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.
Komisyon, Avrupa ülkelerinde uygulanan 13 yaş altına akıllı telefon yasağı modelinin Türkiye’de de tartışılması gerektiğini önerdi.
Raporda ayrıca şu öneriler öne çıktı: Ailelerin dijital okuryazarlığının artırılması, Çocuklara duygusal destek sunulması ve güvenli iletişim ortamlarının oluşturulması, Dijital okuryazarlık eğitimlerinin okul öncesi döneme çekilmesi, Güçlü yasal düzenlemelerle siber zorbalığa karşı etkin mücadele verilmesi, Zorbalığa maruz kalan çocuklar için akran destek grupları kurulması.
SİBER ZORBALIK NEDİR? RİSKLER NELERDİR?
Dijital teknolojilerle yapılan her türlü tehdit, hakaret, taciz ve baskı siber zorbalık olarak tanımlanıyor. Zorbalığı yapan kişi anonim olabildiği için mağduriyetin boyutu büyüyor ve etkiler hızla geniş kitlelere yayılabiliyor.
Siber zorbalık iki ana kategoride inceleniyor:
1- Teknolojik Zorbalık: Hesap çalma, Kimlik hırsızlığı, Kişisel verilerin ele geçirilmesi, Cihazlara virüs gönderilmesi, Sosyal medya hesaplarının hacklenmesi,
2- İletişimsel Zorbalık: Tehdit mesajları, Hakaret ve ifşa, Fotoğraf ve videolarla alay etme, Sürekli olumsuz yorum yapma, Dijital takip ve rahatsız etme
Bu tür şiddet, özellikle çocuk ve gençlerin sosyal, duygusal ve akademik gelişimini derinden etkiliyor. Uzmanlara göre; okul başarısında düşüş, iletişimden kaçınma, depresyon, kaygı bozuklukları ve agresif davranışlar siber zorbalığın başlıca sonuçları arasında.
