Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Obezite-Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Ömercan Topaloğlu, son dönemde sıkça kullanılan obezite iğnelerinin doktor kontrolü olmadan kullanılmasının ciddi riskler taşıdığını söyledi.
"Diyet ve egzersiz ilk sırada olmalı"
Doç. Dr. Topaloğlu, obezite ve diyabet tedavisinde ilk basamak yaklaşımın her zaman diyet ve egzersiz olduğunu vurguladı:
"Öncelikle biz obezite ve diyabet tedavisinde her zaman diyet ve egzersizi ön planda tutuyoruz. Özellikle obezite tedavisinde diyet ve egzersize rağmen kilo veremeyen hastalarda farmakolojik tedavi uyguladığımız oluyor. Yani ilaç kullanımımız oluyor. Bu ilaçların başında son dönemlerde kullanılan çeşitli enjeksiyon tedavileri, yani halk arasında 'obezite iğnesi' olarak bilinen uygulamalar geliyor."
"Doktor kontrolü şart"
Bu ilaçların mutlaka hekim gözetiminde kullanılması gerektiğini vurgulayan Topaloğlu, yanlış ve bilinçsiz kullanımın tehlikeli olabileceğini belirtti:
"Bu ilaçları doktor kontrolünde kullanmak çok önemli. Özellikle obezite tedavisinde kullandığımız iğneleri kullanmadan önce belli başlı tetkiklerin yapılması lazım. Hastalar tarafımıza başvurduktan sonra hem kan tahlillerinin hem de çeşitli ultrasonografik incelemelerin yapılması gerekiyor. Hastanın hikayesinde ve muayenesinde bu ilaçların kullanımına engel bir durum olup olmadığının sorgulanması gerekmektedir."
Topaloğlu, gerekli tetkiklerden geçmeden bu ilaçları kullanan kişilerin risk altında olduğunu ifade etti:
"Bazı hastalar bu ilaçları doktor kontrolünde olmadan eczaneden alıp kullanabiliyorlar. Bu, tahlil ve tetkik yaptırmadan kullanıldığında riskli olabilir. Özellikle ailesinde tiroid kanseri öyküsü bulunan, safra kesesi, pankreas veya safra yolları hastalıkları olan kişilerde bu ilaçlar ciddi risk oluşturabilir."
"İştah merkezine etki ediyor, tokluk hissi oluşturuyor"
Obezite ilaçlarının etki mekanizmasına da değinen Doç. Dr. Topaloğlu, bu tedavilerin iki ana yoldan etki ettiğini belirtti:
"Bu ilaçların birkaç farklı mekanizması var ama özellikle iki ana mekanizma üzerinden etki ediyor. Birincisi beyindeki iştah merkezine etki ediyor ve tokluk hissi sağlıyor. Beyindeki belli başlı reseptörlere bağlanarak tokluk hissi oluşturuyor. Bu sayede uzamış açlıklar, duygusal yeme atakları, gece yeme atakları azalıyor. İkinci etki mekanizması da midede şişkinlik ve tokluk hissi oluşturması. Böylece kişi daha az yiyor, daha az kalori alıyor ve bu da kilo kaybına yol açıyor."
"Obezite giderek artıyor, tedaviye ilgi büyük"
Dünyada ve Türkiye'de olduğu gibi Batı Karadeniz Bölgesi'nde de obezitenin giderek arttığını söyleyen Topaloğlu, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Araştırma Merkezi'ne başvuruların yoğun olduğunu belirtti:
"Merkezimize başvuran çok sayıda hastamız var. Bir kısmı obeziteli, bir kısmı fazla kilolu hastalar. Bu hastalarda da diyet ve egzersiz tedavisi uygulandıktan sonra yeterli kilo kaybı sağlayamadığımızda bu tarz farmakolojik tedavilere başvurabiliyoruz. Bölgemizde bu ilaçları kullandığımız çok sayıda hastamız var. Hastalarda olumlu sonuçlar görüyoruz. Kilo verdikçe uyku problemleri, menstrual düzensizlikler, kan şekeri sorunları düzelebiliyor."
Doç. Dr. Topaloğlu, "Bu ilaçları eczaneden direkt alıp kullanmak riskli olabilir. Mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır. İlaç kullanılmadan önce kan tetkiklerinin ve sonografik incelemelerin yapılması şart. Bu tetkikler yapılmadığında riskler bilinmediği için çeşitli olumsuz sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle hem Zonguldak'taki hem Batı Karadeniz'deki hastalarımızı merkezimize bekliyoruz."
